Dwie odrębne, dorosłe osoby wchodzą w związek. W posagu wnoszą swoje potrzeby, emocje, przyzwyczajenia, wyznawane wartości, historię rodzinną, obyczaje, wzorce relacji.

Sztuką jest i wymaga wielkiej pracy, aby z tej różnorodności wypracować wspólne wartości, sposoby komunikacji, przyzwyczajenia, obyczaje. Aby z dwóch różnych historii rodzin pochodzenia stworzyć historię swojej obecnej rodziny. A następnie przekazać ją swoim dzieciom. Dla dziecka relacje łączące jego rodziców będą stanowiły punkt odniesienia w dorosłym życiu. Jeśli są oparte na miłości, szacunku, tolerancji, ono także w przyszłości zbuduje swoje związki z ludźmi w ten sposób.

 

Dlaczego warto wybrać mediacje

 

Czasem słyszę od rodziców:

„Nie jesteśmy przekonani do mediacji”, „Nie potrafią ze sobą rozmawiać”, „Niech wszystkim zajmą się prawnicy”.

Po uświadomieniu im, że małżeństwem wkrótce przestaną być, a rodzicami pozostaną już na zawsze, są skłonni zasiąść do wspólnego stołu. Dla dobra dzieci warto opanować swój gniew, zranienie, żal, obwinianie się nawzajem. Warto zawiesić  topór wojenny. Każda rodzina jest inna, znajduje się w innej sytuacji, więc to oni, a nie prawnicy lub sędzia, najlepiej znają swoje realia, potrzeby swoich dzieci, i potrafią wypracować rozwiązania, które najlepiej pasują do ich rodziny. Plan ma na celu pomóc w poczynieniu niezbędnych ustaleń na temat opieki nad dziećmi ,biorąc pod uwagę obecną sytuację. Wraz z ich dorastaniem sytuacja będzie się zmieniać i zajdzie konieczność dokonywania modyfikacji ustaleń.

Do mediacji rodzinnych kieruje sąd. Zazwyczaj są to sprawy o ustalenie alimentów, ustalenie kontaktów z dziećmi, czy podział wspólnego majątku małżonków. Po pomoc w uporządkowaniu spornych kwestii można się do ośrodka mediacyjnego zgłosić także prywatnie. A następnie, aby nadać ugodzie wypracowanej przy pomocy mediatora moc prawną ugody zawartej przed sądem, należy zwrócić się do sądu o zatwierdzenie jej.

 

Mediator nadzoruje, aby wypracowane porozumienie spełniało wszystkie wymogi formalno-prawne oraz odzwierciedlało styl MAKRO. Tzn. żeby było:

Mierzalne – np. ojciec zabiera dziecko co drugi weekend

Aktualne – np. ustalenie alimentów z uwzględnieniem obecnych potrzeb dziecka

Konkretne – np. alimenty obejmują wyżywienie, ubranie, zabawki, ale nie koszty leczenia

Realistyczne – tzn takie, które drugi rodzic będzie potrafił wypełnić

Określało terminy

 

Mediator adwokatem dziecka

Uważa się, że mediator w konflikcie rodziców JEST ADWOKATEM DZIECKA.

Im bardziej precyzyjny plan wychowawczy tym większe szansa jego przestrzegania przez rodziców, mniej powodów do kolejnych konfliktów. Przewidywalność i regularność zapewniają dziecku bezpieczeństwo emocjonalne. Rodzice poranieni porażką swojego związku czasem nie potrafią z sobą spokojnie rozmawiać. Atakują się nawzajem w obecności dziecka, automatycznie wciągając je także w konflikt.

Dla dziecka korzystne jest, gdy spotkania odbywają się regularnie.

Plan spotkań powinien zostać ustalony jak najszybciej po rozstaniu, separacji czy rozwodzie.

Dla maluchów lepiej sprawdzą się spotkania krótsze i częstsze.

Codzienna rutyna daje poczucie bezpieczeństwa.

Ważne aby nie zmuszać dziecka do dokonywania wyboru między rodzicami. Jakąkolwiek podjęłoby decyzję, okaże się nielojalne w stosunku do drugiego rodzica. Nie wypytywać o to, co robi drugi rodzic. Nie wykorzystywać jako posłańca, szpiega, mediatora. Aby czuło, że chociaż rodzice przestali kochać siebie, to zawsze będą je kochać.

 

 

Sytuacja dziecka podczas rozwodu rodziców

 

Gdy mały człowiek uświadamia sobie, że rozstanie rodziców jest realne, reaguje lękiem. Lękiem o to, co z nimi się stanie. Lękiem, że rodzice też przestaną go kochać, jak przestali siebie nawzajem kochać, lękiem o to, gdzie będzie mieszkać, o ich status materialny, lękiem o rodzica, który został opuszczony. Czasem brak akceptacji rozstania rodziców przejawia się uciekaniem w depresję, psychosomatykę. Dziecko odczuwa niepokój, ma bóle głowy, biegunki, ataki alergii. Sprawia trudności wychowawcze, przestaje się uczyć, zaczyna być nieposłuszne, łamie ustalone reguły. Wszystko dlatego, aby zjednoczyć mamę i tatę do współpracy. Czasem czuje się winne rozbiciu rodziny. Może być złe na tego, który według niego doprowadził do zburzenia jego bezpiecznego domu (nie zawsze jest to rodzic zdradzający lub opuszczający rodzinę), może nie chcieć się z nim spotykać. Dorośli sami poranieni emocjonalnie często nie potrafią być wsparciem dla swoich dzieci. A dziecko w oczach dorosłych chce zobaczyć siebie, a nie pustkę, rozpacz, złość, agresję.

 

 

Jak rodzice mogą pomóc dziecku w przejściu przez rozwód?

  • Ważne, aby dziecko widziało, że pomimo iż rodzice nie są już razem, to się szanują.
  • Regularny kontakt dziecka z drugim rodzicem przez spotkania, rozmowy telefoniczne.
  • Utrzymywanie przewidywalnego harmonogramu.
  • Umożliwienie dzieciom zabranie swoich rzeczy, takich jak ubrania, zabawki.
  • Utrzymywanie podobnych pór posiłków, chodzenia spać, odrabiania lekcji.
  • Zachowywanie podobnych zasad.
  • Utrzymywanie kontaktu z dziadkami i dalszą rodziną.
  • Informowanie drugiego rodzica o sytuacjach nietypowych.

 

Sytuacja kobiety po rozwodzie:

  • Wyzwanie finansowe – rozwód może spowodować obniżenie dotychczasowego poziomu życia i potrzebę podjęcia dodatkowej pracy.
  • Konieczność samodzielnego dbania o dom powoduje mniej czasu dla dzieci.
  • Koncentracja na dziecku – wiele kobiet po rozwodzie skupia się całkowicie na potrzebach dziecka, zapominając o swoich.
  • Wprowadzenie nadmiernej dyscypliny – zmęczona, sfrustrowana matka próbuje zastąpić dziecku ojca poprzez nadmierny rygor w egzekwowaniu codziennych obowiązków.

 

Sytuacja mężczyzny po rozwodzie:

  • Zmiana dotychczasowych relacji z dzieckiem – czas ustalania nowych zasad.
  • Utrata stałego kontaktu z dzieckiem – czasem ojciec dopiero po rozwodzie uświadamia sobie, ile dla niego znaczą dzieci.
  • Weekendowy ojciec – jego rola sprowadza się głównie do zapewnienia dziecku rozrywek, rozpieszczania. Pozostawia matce trud codziennego wychowania, wymagania przestrzegania reguł.
  • Tata – portfel – tylko do płacenia alimentów, czasem starsze dzieci spotykają się z ojcem głównie po to, aby sfinansował ich zachcianki.
  • Konieczność zorganizowania sobie nowego domu – zakupy, sprzątanie, gotowanie.

 

 

Efektem mediacji jest wypracowanie przez strony, przy wsparciu bezstronnego mediatora, satysfakcjonującej i akceptowalnej ugody czy planu wychowawczego.

Rodzicielski plan wychowawczy jest porozumieniem rozstających się rodziców. Reguluje sposób wykonywani władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dziećmi po rozwodzie.

 

 

Aby wypracować dobry plan wychowawczy należy zadać sobie pytania:

Jakie potrzeby ma nasze dziecko na obecnym etapie rozwoju?

W jaki sposób będą realizowane?

Na jakiego człowieka chcemy wychować dziecko, jakie wartości mu przekazać?

Gdzie będzie stałe miejsce pobytu dziecka?

Jak będą wyglądały kontakty dziecka z rodzicem na co dzień nie mieszkającym z nim.

Kto je będzie odbierał z przedszkola, ze szkoły?

Z kim będzie odrabiało lekcje?

 

 

 Młodzieńcza miłość Ewy i Adama po 15 latach małżeństwa kończy się rozwodem. 6 miesięcy temu Adam oświadczył, że miał romans z koleżanką z pracy, ale to już sprawa zakończona. Dla Ewy to wyznanie było szokiem. Pierwsza myśl – Adam wyprowadza się ze wspólnego mieszkania, a rozwód z orzekaniem o winie. Dzieci zostają przy niej. Ojciec ma płacić na dzieci oraz na Ewę wysokie alimenty, żeby im nic nie brakowało – jak do tej pory. 2 razy w tygodniu odbiera dzieci ze szkoły i wozi je na zajęcia dodatkowe. Przecież to Adam zawinił, zdradził. Niech poniesie konsekwencje. Stanowisko Adama jest nieco odmienne. Rozwód – tak, ale bez orzekania o winie lub wina obopólna. On nie czuje się wyłącznie winny rozpadu ich związku. Alimenty – tak, ale nie w takiej kwocie, jaką sobie życzy Ewa. Teraz ma nowe zobowiązania. Musi wynająć mieszkanie.

Sąd Rodzinny skierował sprawę do mediacji w celu wypracowania przez rodziców Planu Wychowawczego.

Podczas mediacji para pierwszy raz od wielu miesięcy spokojnie, rzeczowo ze sobą porozmawiała. Ewa zrozumiała, że też ponosi winę za rozkład ich małżeństwa i jak bardzo się od siebie oddalili. A do Adama dotarło, jak bardzo zranił Ewę. Zamiast uciekać od problemów małżeńskich w pracę i romans, powinien szczerz z Ewą porozmawiać.

 

Adam i Ewa ustalili:

  • Rozwód bez orzekania o winie – żeby było szybciej i bez publicznego oskarżania siebie nawzajem.
  • W zamian Adam płaci alimenty na dzieci w zaproponowanej przez Ewę wysokości oraz płaci przez okres roku alimenty na Ewę. Do tego czasu Ewa znajdzie sobie pracę. Adam zapłaci także za kursy, które zwiększą szansę Ewy na rynku pracy.
  • Podział wspólnego majątku będzie miał miejsce za półtora roku, tzn. gdy Ewa będzie już pracowała. I będzie wyglądał następująco: Ewa otrzyma 2/3 wartości wspólnego mieszkania, a Adam 1/3.
  • Do czasu znalezienia przez Ewę pracy Adam raz w tygodniu odbiera dzieci ze szkoły i spędza z nimi popołudnie oraz spotyka się z dziećmi co drugi weekend. Gdy Ewa podejmie pracę, Adam będzie odbierał dzieci ze szkoły 2 razy w tygodniu.
  • A jeśli z powodów zawodowych nie będzie mógł odebrać dzieci, to zapłaci za opiekunkę, która się w tym czasie zajmie dziećmi.
  • Podczas długich weekendów rodzice naprzemiennie będą sprawować opiekę nad dziećmi.
  • Wakacje letnie i zimowe dzieci będą spędzać z każdym z rodziców po połowie, po wcześniejszym uzgodnieniu.
  • Święta Bożego Narodzenia oraz Wielkiej Nocy dzieci będą spędzać na przemian z każdym z  rodziców.
  • Obowiązki związane ze szkołą i życiem pozaszkolnym rodzice sprawować będą wspólnie. Obydwoje rodzice będą utrzymywać kontakty ze szkołą i naprzemiennie uczestniczyć w zebraniach szkolnych.
  • Rodzice podejmą wspólnie decyzję związaną z wyborem metod leczenia, wykonaniem operacji, zabiegów lekarskich.

Postępowania w sprawach rodzinnych w sądach powszechnych zakończone
w wyniku postępowania mediacyjnego 2015 r. wg danych GUS 

 

Wynik postępowania mediacyjnego
ugoda brak ugody inne
Ogółem 855 803 272
Ustalono wysokość alimentów 199 206 70
Ustalono kontakty z dzieckiem 504 343 105
Ustalono miejsce zamieszkania małoletniego 62 32 12
Sposób wykonywania władzy rodzicielskiej  (art. 97 § 2,  art. 106 , art. 107 kro) 53 57 25

 

Gdy na mediację kieruje sąd:

  • Jeśli mediacja zakończyła się ugodą, wtedy sąd zwraca trzy czwarte opłaty sądowej.
  • Jeżeli do zawarcia ugody dojdzie przed rozpoczęciem rozprawy, sąd zwróci stronom całość uiszczonej opłaty sądowej.
  • Jeśli pojednanie stron nastąpiło przed zakończeniem postępowania przed sądem drugiej instancji, wtedy sąd zwróci 50 proc. opłaty od apelacji.

 

Bibliografia:

Małgorzata Kozik Mediator adwokatem dziecka w sprawach rodzinnych, w: „Mediator” nr 61, Materiały Polskiego Centrum Mediacji

 

Pisała dla Was: Agnieszka Umińska,  Mediatorka Polskiego Centrum Mediacji

 

Zostaw odpowiedź

Twój e-mail nie zostanie opublikowany