Objawy depresji u dzieci i młodzieży są generalnie takie same jak u dorosłych, choć pojawia się kilka symptomów odmiennych.Obok smutku, na pierwszy plan wysuwa się drażliwość i łatwe popadanie w złość lub rozpacz.

Dzieci prezentują wrogie nastawienie do otoczenia, a ich zachowanie zniechęca do kontaktu z nimi. Reagują nieadekwatnie i nadmiernie na najdelikatniej nawet wyrażone uwagi lub krytykę. Często podejmują impulsywne i nieprzemyślane działania, jakby myślały: „I tak na niczym mi nie zależy”.

Doświadczając lęku, niepokoju i wewnętrznego napięcia mogą sięgać po alkohol, narkotyki i dopalacze w celu złagodzenia dyskomfortu związanego z tymi uczuciami. Mogą także przejawiać zachowania autoagresywne i doprowadzać do samookaleczania się, celowo zadawać sobie ból czy podejmować próby otrucia się.

Depresji u dzieci i młodzieży towarzyszyć może pobudzenie psychoruchowe wynikające z niepokoju i lęku oraz nadmierne podejmowanie niektórych aktywności, np. granie na komputerze czy oglądanie telewizji. Widząc tak zachowującego się nastolatka, nawet jeśli jest smutny i apatyczny, wielu dorosłym nawet nie przejdzie przez myśl: „Depresja”.

Uwaga, samobójstwo!

Depresja jest chorobą, która wymaga objęcia dziecka opieką lekarza, najlepiej psychiatry dziecięcego. Sygnałem do zaprowadzenia dziecka na wizytę jest takie nasilenie objawów, przy których dziecko nie jest w stanie normalnie funkcjonować w domu i szkole, lub gdy smutek, drażliwość i apatia utrzymują się przez okres co najmniej 2 tygodni non stop.

Sytuacją, która wymaga natychmiastowej interwencji jest podejrzenie popełnienia samobójstwa przez dziecko. Sygnał alarmowy stanowi: zainteresowanie tematyką śmierci, gromadzenie lekarstw, żyletek i innych przedmiotów mogących służyć odebraniu sobie życia, mówienie wprost: „Chciałbym/chciałabym już nie żyć” czy „Innym byłoby lepiej beze mnie” zwłaszcza, gdy działaniom tym towarzyszy utrzymujący się stan przygnębienia, niepowodzenia szkolne czy towarzyskie.

Ryzyko podjęcia próby samobójczej zwiększa się, jeśli dziecko już wcześniej próbowało odebrać sobie życie. Bardziej narażone na takie próby są dzieci i nastolatki ze skłonnością do impulsywnych reakcji oraz przeżywające niepowodzenia i trudności w środowisku domowym, szkolnym i rówieśniczym. Innymi czynnikami zwiększającymi ryzyko podjęcia próby samobójczej jest: zażywanie narkotyków, picie alkoholu, posiadanie łatwego dostępu do leków, trudna sytuacja rodzinna, samobójstwo w rodzinie.

Samobójstwa nastolatków kończą się tragicznie o wiele rzadziej niż wśród osób dorosłych, są jednak o wiele bardziej spektakularne.

Jak wspierać dziecko w depresji?

Depresja, jak każda choroba nie pojawia się z winy chorego. Oprócz leczenia farmakologicznego zleconego przez lekarza i prowadzonego pod jego okiem, potrzebna jest psychoterapia oraz wspierająca postawa rodziców. Psychoterapia powinna objąć całą rodzinę, bo choroba nie dotyczy tylko dziecka.

Dziecko jest częścią układu, jakim jest rodzina, jego problemy są z reguły sygnałem problemów całego układu. Często to właśnie dziecko, jako jego najsłabsze ogniwo manifestuje objawy zmuszające rodzinę do rozpoczęcia procesu uzdrowienia. Udział w terapii służy także rodzicom w poradzeniu sobie z emocjami wywołanymi chorobą dziecka: złością, bezradnością, poczuciem winy.

Dziecko potrzebuje też wsparcia najbliższych, co może okazać się dla nich naprawdę trudne z powodu własnych emocji. Warto powtarzać dziecku, że jest ważne i potrzebne. Mówić mu, że jest kochane, że najbliżsi rozumieją to, że cierpi i jest mu trudno zmobilizować się do normalnego życia. Zamiast okazywać niezadowolenie, oskarżać o lenistwo, arogancję i agresję, trzeba zapytać, czy można coś zrobić dla dziecka, aby pomóc mu rozwiązać problem.

Drażliwą kwestią pozostaje funkcjonowanie szkolne i niezadowalające, a niekiedy wręcz katastrofalne wyniki w nauce (niejednokrotnie dziecko nie jest w stanie otrzymać promocji do kolejnej klasy lub porzuca szkołę). Warto nawiązać współpracę z nauczycielami, poinformować ich o stanie zdrowia dziecka i ustalić wspólną strategię działania, której celem będzie pomoc w powrocie do nauki.

Należy być jednak świadomym, że aby dziecko mogło podjąć próbę powrotu do funkcjonowania na nawet najniższym poziomie zadowalającym dorosłych, konieczny jest czas na działanie leków i terapii. A pierwsze oznaki poprawy pojawiają się z reguły po 3-4 tygodniach regularnego przyjmowania leków.

Kiedy nastąpi poprawa, warto zachęcać dziecko do podejmowania zwykłych aktywności, codziennych obowiązków, kontaktów z osobami, którym ufa i które lubi. Nie należy przymuszać go do robienia czegoś na siłę. W procesie zdrowienia dziecko potrzebuje także informacji, że odnosi sukcesy i dobrze sobie radzi, dlatego warto dostrzegać najmniejsze nawet pozytywne zmiany.

Naturalną koleją rzeczy, rodzina skupia się na chorym. Ale rodzice także potrzebują wsparcia oraz odpoczynku, bo opieka nad dzieckiem chorym na depresję i jednoczesne wspieranie go w procesie zdrowienia to ciężka i wyczerpująca praca. Dobrze, jeżeli podczas choroby dziecka, dbają oni także o własne zdrowie psychiczne.

Przeczytaj: ,,Jak dbać o zdrowie psychiczne”.

O Autorze

WYCHOWANIE

Racjonalna i logiczna. Marzycielka (ciekawe połączenie, pozorna sprzeczność ale możliwa, jestem wszak kobietą). Niepoprawna optymistka i matka dzieciom (dorosłym). Kobieta pracująca, miłośniczka slowlife, pływania, literatury i filmów z Azji. Podróżniczka – póki co tylko palcem po mapie bo wszystko przede mną w drugiej połowie życia!

Zostaw odpowiedź

Twój e-mail nie zostanie opublikowany